Η ιστορία της Ζώγιας

H ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΓΙΑΣ είναι η ιστορία μιας γυναίκας που διέσχισε με τα σταθερά της βήματα τον ασταθή 20ό αιώνα. Ίσως γιατί πρωτοπερπάτησε πάνω σ' ένα καράβι. Η Ζώγια ήταν πρόσφυγας, έζησε και πέθανε ανιθαγενής, χωρίς άλλη πατρίδα από αυτήν που είχε στο μυαλό της. Πέρασε τη ζωή της σε έναν κόσμο γεμάτο αλεπούδες, και χρειάστηκε να έχει την πονηριά της αλεπούς, καμιά φορά και την κουταμάρα της, σαν την κυρά Μαγδάλω που πρωταγωνιστούσε στα παραμύθια της. Ήταν μια γυναίκα μεγάλης ομορφιάς, που υπήρξε γι' αυτήν ευλογία μαζί και συμφορά. Μου άφησε τις αναμνήσεις και τα μυστικά της. Μυστικά ειπωμένα ώστε να κρύβονται ακόμα πιο βαθιά. Ξέρω πλέον σήμερα ότι η ιστορία της είναι και δική μου ιστορία, και τα μυστικά της και δικά μου μυστικά. Η Iστορία της Ζώγιας είναι η ιστορία πολλών προσώπων, που εμφανίζονται εδώ σε δεύτερο πλάνο, σπρώχνονται για ν' ανέβουν στη σκηνή, διεκδικώντας το καθένα τους το δικό του βιβλίο. Είναι η ιστορία τριών γυναικών, της Ζένιας, της Ζώγιας και της Λάλης, η ιστορία μιας οικογένειας που δεν υπήρξε μια κανονική οικογένεια. Είναι οι ιστορίες ανθρώπων που συναντιούνται και χάνονται, για να ξαναβρεθούν αλλού, σε άλλα βιβλία, στον δικό τους παράδεισο. Η Ιστορία της Ζώγιας είναι επίσης μιά μικρή ιστορία του 20ού αιώνα. Αρχίζει στη Σεβαστούπολη, τη χρονιά της Ρωσικής Επανάστασης. Τελειώνει στην Αθήνα, μετά την Πτώση του Τείχους. Είναι η ιστορία διαφορετικών τόπων της Κριμαίας, της Σμύρνης, του Πειραιά και κυρίως της Αθήνας και των συνοικιών της. Κάθε τόπος, κάθε γειτονιά, είναι και ένα πρόσωπο της ιστορίας. Είναι πάνω απ' όλα μια άσκηση της μνήμης. Μνήμη με μ μικρό, γεμάτη κενά και λάθη, ατελής, γεμάτη παγίδες. Που διαψεύδει και υποσκάπτει την εξιδανικευμένη συλλογική μνήμη.